چالکود پاغات
به دلیل حضور آهک فعال در خاکهای آهکی، زیادی بیکربنات در آبهای آبیاری، کمی مواد آلی مصرف غیر صحیح (پخش سطحی) کود در سایهانداز درختان و با عنایت به کمی تحرک اکثر کودهای مصرفی بخصوص کودهای فسفاته و سولفاته و عدم رعایت مصرف صحیح بهینه کود و آب، درختان میوه در کشور دچار عدم تغذیه صحیح هستند و به همین دلیل بیان روش صحیح کود دهی در باغهای میوه اولویت خاصی یافته است، یکی از بهترین و سادهترین روشهای صحیح کود دهی اعمال روش چالکود است.
به دلیل کمی مواد آلی و زیادی کربنات کلسیم، خاکهای زیر کشت باغها از نفوذپذیری کمی برخوردار بوده و ریشه دوانی درختان فعال نیست.
در این روش نزدیک ریشه درخت چالههایی حفرشده، سپس با مخلوط کودهای آلی و شیمیایی پُر میشود.
درصورتیکه تعداد چاله کم باشد، تماس ریشه درختان با مناطق اصلاحشده خاک کم بوده و اثربخشی روش کامل نیست، افزایش تعداد چاله نیز هزینهبر و پُرخرج خواهد بود، درمجموع برای درختان میوه بیش از 10 سال 4-2 چاله برای هر درخت توصیه میشود و در باغهای پُرتراکم بهجای چالکود از کانال کود استفاده شود.
کمی اکسیژن و زیادی دیاکسید کربن و بیکربنات بهشدت به ریشهها صدمه رسانیده و جذب عناصر غذایی را مختل میکنند.
به لحاظ حضور فراوان یون هیدروژن، محیط چالکود اسیدی شده، جذب عناصر غذایی بهخصوص عناصر غذایی میکرو بهتر انجام میشود، استفاده از روش چالکود همچنین باعث میشود تنفس و تغذیه ریشه بهتر شود درنتیجه رشد و توسعه ریشه با سهولت بیشتری انجام میشود. در این روش کارایی مصرف کود بهمراتب بیشتر از روش پخش سطحی و یا پابیل میباشد، چون ریشه عناصر غذایی را مستقیماً جذب میکند درنتیجه رشد علفهای هرز کاهش میابد ضمن اینکه کمیت و کیفیت محصول نیز ارتقاء میابد.
روش چالکود ازنظر اقتصادی نیز مقرونبهصرفه بوده، همچنین صدمه کمتری به ریشه درخت وارد میشود.
چالهها در نزدیکی تنه درخت، یکسوم انتهای سایهانداز درخت، حفر میشود، در این ناحیه بیشترین تراکم ریشههای جوان و فعال وجود دارد. حفر چاله در این منطقه باعث میشود کمترین خسارت به ریشههای اصلی و قطور درخت وارد شود.
تعداد چالکود: در باغات با تراکم بالا بین هر دو درخت یک چالکود حفر میشود، در باغات با تراکم مناسب و درختان مسن بین 2 تا 4 چاله برای هر درخت توصیه میشود. قطر چالکود بین 35 تا 50 سانت و عمق چالکود با توجه به نوع پراکنش ریشه حدود 50 سانت میباشد.
نکته: محل چاله باید به نحوی انتخاب شود که حتماً توسط آب آبیاری خیس شود.
چالکود میتواند از نرسیدن اکسیژن به ریشه گیاه به خاطر آبیاری سنگین و رسی بودن خاک و زیادشدن دیاکسید کربن و تولید بیکربنات، جلوگیری کند.
در ابتدا بایستی چالههایی در نزدیکی تنه درختان حفر شود. این چالهها در ۳/۱ قسمت انتهای سایهانداز درختان حفر شود. علت حفر چالهها در قسمت انتهایی سایهانداز درخت آن است که بیشتر ریشههای جوان و فعال در آن منطقه قرار میگیرند توانایی ریشههای جوان و فعال در جذب آب و عناصر غذایی بیش از ریشههای اصلی و قطور درختان میباشد. در ضمن حفر چاله در چنین مناطقی به ریشههای اصلی و قطور درختان صدمه نمیرساند. محل چاله باید درجایی باشد که آب آبیاری حتماً به طریقی آنرا خیس کند. چالهها در مسیر آبیاری احداث گردد، درحالتی که آبیاری بهصورت غرقابی، کرتی و یا قطرهای باشد، در سایهانداز درخت چالهها حفر میگردد و یا شیاری به دور تنه درخت در سایهانداز حفر میگردد. در حالتی که آبیاری صورت جوی و پشته یا نواری باشد در طرفین سایهانداز درخت و موازی مسیر آب شیارهایی برای جایگذاری کود آلی حفر میگردد. اگر خاک شنی باشد سایهانداز درخت را به دو قسمت تقسیم کرده، چالکود را در 2/1 انتهایی احداث میکنند ولی در خاکی که رسی باشد، سایهانداز درخت را به 3 قسمت تقسیم و چاله را در 3/1 انتهایی ایجاد میکنند.
در باغها حفر چالهها با وسایل معمولی چون بیل و کلنگ انجام میشود. در چنین حالتی قطر چالهها بین ۳۰ تا ۵۰ سانتیمتر خواهد شد. درصورتیکه از مته پشت تراکتوری استفاده شود. قطر چاله حدود ۳۵ سانتیمتر خواهد بود. عمق چاله بستگی به عمق پراکنش ریشههای درخت دارد، بهطورمعمول عمق ۴۰ تا ۵۰ سانتیمتری مناسب میباشد.
درختان میوه بیش از ۱۰ سال 4 تا 8 چاله برای هر درخت توصیه میشود.
3- قطر و عمق چاله: در باغها حفر چالهها با وسایل معمولی چون بیل و کلنگ انجام میشود. در چنین حالتی قطر چالهها بین ۳۰ تا ۵۰ سانتیمتر خواهد شد. درصورتیکه از مته پشت تراکتوری استفاده شود. قطر چاله حدود ۳۵ سانتیمتر خواهد بود. عمق چاله بستگی به عمق پراکنش ریشههای درخت دارد، بهطورمعمول عمق ۴۰ تا ۵۰ سانتیمتری مناسب میباشد.
4- چگونگی پر کردن چالهها: خاک خارجشده از چالهها را بهصورت یکنواخت در فاصله بین ردیفهای درختان پخش و از بازگرداندن دوباره آن به داخل چاله خودداری کنید. چالهها را با مخلوطی از ماده آلی (کود دامی یا خاکبرگ یا کمپوست) و کود مرغی فرآوری شده پرکنید. هنگامیکه برای اولین بار چاله را پر میکنید بهتر است ابتدا کود دامی موردنیاز برای پر کردن چاله را با کود مرغی فرآوری شده بهخوبی مخلوط نموده و سپس درون چاله بریزید، با لگد کردن کود در داخل چاله تا حدی آن را بفشارید و درصورت نشست، مجدداً کود دامی بیفزایید تا همسطح خاک باغ شود.
5- نگهداری از چالهها: درصورتیکه از چالهها بهخوبی نگهداری شود، حفر آنیک بار برای چندین سال کافی خواهد بود. هرسال نشست توده کود در داخل چاله را با افزودن مجدد کود مرغی فرآوری شده و کود دامی جبران کنید. از پر شدن چالهها بهوسیله خاک جلوگیری نمایید. خیسی بیشازحد و خشکی توده کود دامی داخل چالکود از کارایی روش میکاهد. رطوبت و تهویه متعادل، رشد ریشه را در داخل چالکود تقویت میکند. در سالهای بعد، افزودن کودهای شیمیایی متحرک و غیر متحرک بر سطح چالهها امکانپذیر است. حرکت این کودها به همراه آب آبیاری در داخل کود دامی بهراحتی انجام میشود و نیازی بهصرف هزینه جهت پای بیل و زیرخاک کردن کودهای شیمیایی غیر متحرک نیست. درصورتیکه آبیاری تحتفشار باشد، چالهها در زیر قطرهچکانها حفر شود. بلافاصله پس از کود دهی چالهها آبیاری شود.
مقدار کود مرغی فرآوری شده مصرفی :
برای درختان یک سال و 2سال به ازای هرسال سن درخت مقدار 5/1-1 کیلوگرم کود مرغی فرآوری شده با 3 کیلوگرم کود دامی پوسیده مخلوط شود و در چاله ریخته شود.
برای درختان با سن بیش از 3 سال به ازای هر درخت مقدار 4-3 کیلوگرم کود مرغی فرآوری شده با 5 کیلوگرم کود دامی پوسیده ترکیب و در چاله ریخته شود.
قابلتوجه باغداران گرامی :
نکته مهم 1: خاک خارجشده از چالهها را بهصورت یکنواخت در فاصله بین ردیفهای درختان پخش و از بازگرداندن آن به چالهها خودداری شود.
نکته مهم 2: چالهها با مخلوطی از کود دامی یا خاکبرگ یا کمپوست و کود مرغی فرآوری شده پر شود .
نکته مهم 3: به باغداران عزیز توصیه میشود که کودهای موردنیاز درختان میوه خود را چالکود (مصرف عمقی)، که چال آن در زیر قطره چکانهای سیستم آبیاری تحتفشار و یا کنار نهر آبیاری خواهد بود، مصرف نمایند.
نکته مهم 4: باغداران گرامی تحت هیچ شرایطی کودها را با روش سطحی مصرف نکنند، چون انجام این کار جزء اتلاف وقت و انرژی ثمری نخواهد داشت.
نکته مهم 5: برای افزایش بازیافت کود و آب، در صورت نبود سیستم آبیاری تحتفشار، آبیاری به طریق تشتکی انجام گیرد.
به دلیل کمی مواد آلی و زیادی کربنات کلسیم، خاکهای زیر کشت باغها از نفوذپذیری کمی برخوردار بوده و ریشه دوانی درختان فعال نیست.
در این روش نزدیک ریشه درخت چالههایی حفرشده، سپس با مخلوط کودهای آلی و شیمیایی پُر میشود.
درصورتیکه تعداد چاله کم باشد، تماس ریشه درختان با مناطق اصلاحشده خاک کم بوده و اثربخشی روش کامل نیست، افزایش تعداد چاله نیز هزینهبر و پُرخرج خواهد بود، درمجموع برای درختان میوه بیش از 10 سال 4-2 چاله برای هر درخت توصیه میشود و در باغهای پُرتراکم بهجای چالکود از کانال کود استفاده شود.
کمی اکسیژن و زیادی دیاکسید کربن و بیکربنات بهشدت به ریشهها صدمه رسانیده و جذب عناصر غذایی را مختل میکنند.
به لحاظ حضور فراوان یون هیدروژن، محیط چالکود اسیدی شده، جذب عناصر غذایی بهخصوص عناصر غذایی میکرو بهتر انجام میشود، استفاده از روش چالکود همچنین باعث میشود تنفس و تغذیه ریشه بهتر شود درنتیجه رشد و توسعه ریشه با سهولت بیشتری انجام میشود. در این روش کارایی مصرف کود بهمراتب بیشتر از روش پخش سطحی و یا پابیل میباشد، چون ریشه عناصر غذایی را مستقیماً جذب میکند درنتیجه رشد علفهای هرز کاهش میابد ضمن اینکه کمیت و کیفیت محصول نیز ارتقاء میابد.
روش چالکود ازنظر اقتصادی نیز مقرونبهصرفه بوده، همچنین صدمه کمتری به ریشه درخت وارد میشود.
چالهها در نزدیکی تنه درخت، یکسوم انتهای سایهانداز درخت، حفر میشود، در این ناحیه بیشترین تراکم ریشههای جوان و فعال وجود دارد. حفر چاله در این منطقه باعث میشود کمترین خسارت به ریشههای اصلی و قطور درخت وارد شود.
تعداد چالکود: در باغات با تراکم بالا بین هر دو درخت یک چالکود حفر میشود، در باغات با تراکم مناسب و درختان مسن بین 2 تا 4 چاله برای هر درخت توصیه میشود. قطر چالکود بین 35 تا 50 سانت و عمق چالکود با توجه به نوع پراکنش ریشه حدود 50 سانت میباشد.
نکته: محل چاله باید به نحوی انتخاب شود که حتماً توسط آب آبیاری خیس شود.
چالکود میتواند از نرسیدن اکسیژن به ریشه گیاه به خاطر آبیاری سنگین و رسی بودن خاک و زیادشدن دیاکسید کربن و تولید بیکربنات، جلوگیری کند.
در ابتدا بایستی چالههایی در نزدیکی تنه درختان حفر شود. این چالهها در ۳/۱ قسمت انتهای سایهانداز درختان حفر شود. علت حفر چالهها در قسمت انتهایی سایهانداز درخت آن است که بیشتر ریشههای جوان و فعال در آن منطقه قرار میگیرند توانایی ریشههای جوان و فعال در جذب آب و عناصر غذایی بیش از ریشههای اصلی و قطور درختان میباشد. در ضمن حفر چاله در چنین مناطقی به ریشههای اصلی و قطور درختان صدمه نمیرساند. محل چاله باید درجایی باشد که آب آبیاری حتماً به طریقی آنرا خیس کند. چالهها در مسیر آبیاری احداث گردد، درحالتی که آبیاری بهصورت غرقابی، کرتی و یا قطرهای باشد، در سایهانداز درخت چالهها حفر میگردد و یا شیاری به دور تنه درخت در سایهانداز حفر میگردد. در حالتی که آبیاری صورت جوی و پشته یا نواری باشد در طرفین سایهانداز درخت و موازی مسیر آب شیارهایی برای جایگذاری کود آلی حفر میگردد. اگر خاک شنی باشد سایهانداز درخت را به دو قسمت تقسیم کرده، چالکود را در 2/1 انتهایی احداث میکنند ولی در خاکی که رسی باشد، سایهانداز درخت را به 3 قسمت تقسیم و چاله را در 3/1 انتهایی ایجاد میکنند.
در باغها حفر چالهها با وسایل معمولی چون بیل و کلنگ انجام میشود. در چنین حالتی قطر چالهها بین ۳۰ تا ۵۰ سانتیمتر خواهد شد. درصورتیکه از مته پشت تراکتوری استفاده شود. قطر چاله حدود ۳۵ سانتیمتر خواهد بود. عمق چاله بستگی به عمق پراکنش ریشههای درخت دارد، بهطورمعمول عمق ۴۰ تا ۵۰ سانتیمتری مناسب میباشد.
درختان میوه بیش از ۱۰ سال 4 تا 8 چاله برای هر درخت توصیه میشود.
3- قطر و عمق چاله: در باغها حفر چالهها با وسایل معمولی چون بیل و کلنگ انجام میشود. در چنین حالتی قطر چالهها بین ۳۰ تا ۵۰ سانتیمتر خواهد شد. درصورتیکه از مته پشت تراکتوری استفاده شود. قطر چاله حدود ۳۵ سانتیمتر خواهد بود. عمق چاله بستگی به عمق پراکنش ریشههای درخت دارد، بهطورمعمول عمق ۴۰ تا ۵۰ سانتیمتری مناسب میباشد.
4- چگونگی پر کردن چالهها: خاک خارجشده از چالهها را بهصورت یکنواخت در فاصله بین ردیفهای درختان پخش و از بازگرداندن دوباره آن به داخل چاله خودداری کنید. چالهها را با مخلوطی از ماده آلی (کود دامی یا خاکبرگ یا کمپوست) و کود مرغی فرآوری شده پرکنید. هنگامیکه برای اولین بار چاله را پر میکنید بهتر است ابتدا کود دامی موردنیاز برای پر کردن چاله را با کود مرغی فرآوری شده بهخوبی مخلوط نموده و سپس درون چاله بریزید، با لگد کردن کود در داخل چاله تا حدی آن را بفشارید و درصورت نشست، مجدداً کود دامی بیفزایید تا همسطح خاک باغ شود.
5- نگهداری از چالهها: درصورتیکه از چالهها بهخوبی نگهداری شود، حفر آنیک بار برای چندین سال کافی خواهد بود. هرسال نشست توده کود در داخل چاله را با افزودن مجدد کود مرغی فرآوری شده و کود دامی جبران کنید. از پر شدن چالهها بهوسیله خاک جلوگیری نمایید. خیسی بیشازحد و خشکی توده کود دامی داخل چالکود از کارایی روش میکاهد. رطوبت و تهویه متعادل، رشد ریشه را در داخل چالکود تقویت میکند. در سالهای بعد، افزودن کودهای شیمیایی متحرک و غیر متحرک بر سطح چالهها امکانپذیر است. حرکت این کودها به همراه آب آبیاری در داخل کود دامی بهراحتی انجام میشود و نیازی بهصرف هزینه جهت پای بیل و زیرخاک کردن کودهای شیمیایی غیر متحرک نیست. درصورتیکه آبیاری تحتفشار باشد، چالهها در زیر قطرهچکانها حفر شود. بلافاصله پس از کود دهی چالهها آبیاری شود.
مقدار کود مرغی فرآوری شده مصرفی :
برای درختان یک سال و 2سال به ازای هرسال سن درخت مقدار 5/1-1 کیلوگرم کود مرغی فرآوری شده با 3 کیلوگرم کود دامی پوسیده مخلوط شود و در چاله ریخته شود.
برای درختان با سن بیش از 3 سال به ازای هر درخت مقدار 4-3 کیلوگرم کود مرغی فرآوری شده با 5 کیلوگرم کود دامی پوسیده ترکیب و در چاله ریخته شود.
قابلتوجه باغداران گرامی :
نکته مهم 1: خاک خارجشده از چالهها را بهصورت یکنواخت در فاصله بین ردیفهای درختان پخش و از بازگرداندن آن به چالهها خودداری شود.
نکته مهم 2: چالهها با مخلوطی از کود دامی یا خاکبرگ یا کمپوست و کود مرغی فرآوری شده پر شود .
نکته مهم 3: به باغداران عزیز توصیه میشود که کودهای موردنیاز درختان میوه خود را چالکود (مصرف عمقی)، که چال آن در زیر قطره چکانهای سیستم آبیاری تحتفشار و یا کنار نهر آبیاری خواهد بود، مصرف نمایند.
نکته مهم 4: باغداران گرامی تحت هیچ شرایطی کودها را با روش سطحی مصرف نکنند، چون انجام این کار جزء اتلاف وقت و انرژی ثمری نخواهد داشت.
نکته مهم 5: برای افزایش بازیافت کود و آب، در صورت نبود سیستم آبیاری تحتفشار، آبیاری به طریق تشتکی انجام گیرد.
